U toku su posljednje pripreme za obilježavanje Sretenja, Dana državnosti Republike Srbije i Dana državnosti Republike Srpske.
Pod sloganom „Sabornost i ponos“, planirano je niz manifestacija.
Program obilježavanja počinje sutra, svečanom akademijom u dvorani „Borik“ u Banjaluci, kojoj će prisustvovati i predsjednik Srbije Aleksandar Vučić.
Povodom obilježavanja Sretenja, Palata Republike u Banjaluci će od četvrtka do subote biti u bojama zastava Srpske i Srbije.
Ključna poruka obilježavanja – očuvanje srpskog jedinstva.
No, očigledno da je i ovaj put to zasmetalo političarima iz Federacije BiH.
Republika Srpska i Srbija godinama zajednički obilježavaju važne datume iz srpske istorije. Od ove godine susreću se i na Sretenju, kada, prvi put, zajednički obilježavaju Dan državnosti. Za istoričare to je korak više ka izgradnji i uspostavljanju kolektivne kulture pamćenja srpskog naroda.
– Mi moramo uspostaviti kulturu pamćenja i na nivou cjelokupnog srpskog naroda, znači ne parcijalno, i zbog toga je to za mene jako logičan korak koji u današnje turbulentno vrijeme, posebno u ovim složenim društvenim i geopolitičkim procesima treba da bude izraz srpskog jedinstva – rekla je Draga Mastilović, direktor Instituta istorijskih nauka Univerziteta u Istočnom Sarajevu.
A upravo važan korak ka daljem uspostavljanju tog jedinstva je zajednička proslava Sretenja, kaže Mastilović. Napominje da je Sretenje možda i najvažniji datum u novijoj istoriji srpskog naroda. Tada je, podsjeća, počela srpska revolucija, odnosno oslobođenje srpskog naroda poslije viševjekovnog ropstva pod Osmanlijama.
– Mi znamo da su, recimo, u tom ustanku učestvovali u dobroj mjeri i Srbi iz Bosne i Hercegovine, bilo kao dobrovoljci, bilo kao trgovci ili zanatlije, taj građanski stalež koji je skupljao pomoć, kupovao oružje, municiju, ratni materijal i slao ga Karađorđevim ustanicima, što s jedne strane svjedoči o tome da su Srbi u to vrijeme na prostoru BiH ili zapadno od rijeke Drine uopšte imali jako razvijenu nacionalnu svijest – dodaje Mastilovićeva.
Istoričari navode da je početak srpske revolucije, ali i donošenje Sretenjskog ustava, pokazalo volju srpskog naroda da stvori državu.
– I donošenjem Ustava koji je podijelio na sudsku, izvršnu, zakonodavnu vlast, koji je prvi u Evropi ukinuo ropstvo, feudalni poredak je pokazao da je srpski narod bio u stanju da je srpski narod bio u stanju da gleda unaprijed, a pogotovo planovi u srpskoj revoluciji, koji su se ticali i Srba sa ove strane Drine, pokazuju da je ta svijest o stvaranju zajedničke nacionalne države prisutna evo već više od 200 godina – kaže istoričar Aleksandar Kostović.
Kroz istoriju srpski narod nerijetko je bio na vjetrometini gdje su se prelamali interesi svjetskih sila. Tako je očigledno i danas zbog čega je neophodno, smatraju mnogi, jačati veze Srpske i Srbije.
– Nemojte da zaboravimo da je Srbija, odnosno Savezna Republika Jugoslavija tada garant Dejtonskog sporazuma i da postoje specijalne i paralelne veze između Republike Srbije i Republike Srpske koje podrazumijevaju ovakav vid aktivnosti – naglasio je politikolog Filip Matić.
Kad god srpski narod pokaže sabornost na nogama je političko Sarajevo. Za njih je to, kažu, zloupotreba sporazuma o specijalnim vezama Republike Srpske i Srbije.
– Svaki projekat koji na bilo koji način etnički okuplja pripadnike bilo kog naroda iz regiona zapadnog Balkana znači miješanje u unutrašnje poslove drugih država – rekao je Denis Zvizdić, predsjedavajući Predstavničkog doma Parlamentarne skupštine BiH.
I kakave sad veze ima događaj od prije gotovo 200 godina sa miješanjem u unutrašnja pitanja druge države? Staša Košarac za sve one koji ovih dana napadaju zajedničko obilježavanje Sretenja ima poruku: Uživajte u TV prenosu!
– Treba imati dobre odnose sa susjedima i treba uvažavati kapacitete zemalja u okruženju kako bi proizveli jednu regionalna stabilnost. Žao mi je što uvijek dolaze neke vrste nerazumijevanja iz Sarajeva kad je u pitanju upravo odnos Srpske i Srbije. A kad bandit Kurti dolazi, šta ćemo onda? Šta Zvizdić kaže tada, šta kažu drugi? To može, je li? To je prihvatljivo – kaže Staša Košarac, zamjenik predsjedavajuće Savjeta ministara BiH.
„Sabornost i ponos“ slogan je ovogodišnjeg prvog zajedničkog obilježavanja Dana državnosti. Program počinje sutra, akademijom u dvorani „Borik“ u Banjaluci, kojoj će prethoditi doček predsjednika Srbije Aleksandra Vučića na banjalučkom aerodromu.
A u petak, ispred Palate Republike, biće upriličen svečani doček za predsjednika Srbije.
Sve događaje povodom Sretenja, među kojima je i dodjela odlikovanja i svečano otvaranje novog objekta Klinike za ortopedsku hirurgiju u Institutu „Dr Miroslav Zotović“, prenosiće Radio-televizije Republike Srpske.
