Na području cijele opštine Konjic nakon početka posljednjeg rata Srbi su ubijani tamo gdje su se zatekli, a mnogi su deportovani u logore „Čelebići“ i „Musala“, gdje su izlagani ponižavanju i teškom psihičkom i fizičkom mučenju, što se često završavalo smrtnim ishodom… U zločinima nad Srbima učestvovali su i mudžahedini iz islamskih zemalja koji su bili u sastavu muslimanskih vojnih jedinica.
Pripremio: Ognjen Begović
U aktivnostima SDA na području Konjica na organizovanju „Patriotske lige“, kao vojnog krila stranke, početkom maja 1991. godine naročito su se isticali načelnik lokalne organizacione jedinice MUP-a Jasmin Guska, zamjenik načelnika javne bezbjednosti Šefko Nikšić i rukovodilac za materijalno-tehnička sredstva MUP-a Nijaz Salčin, podaci su kojima raspolažu brojna srpska udruženja za istraživanje ratnih zločina nad Srbima tokom rata u BiH.
Prema tim izvorima Sefer Halilović, bivši oficir JNA, bio je jedan od glavnih organizatora aktivnosti zloglasne „Patriotske lige“, koji su se prvih dana rata u BiH naoružavali ilegalnom nabavkom oružja, naročito preko Hrvatske.
Krajem 1991. godine u opštini Konjic Hrvati su formirali Hrvatsko vijeće odbrane /HVO/. Formirane su dvije bojne /bataljona/, a komandant HVO-a za Konjic bio je Ivica Azinović.
I Hrvati su se organizovano naoružavali preko Hrvatske, a HVO je učestvovao i u naoružavanju muslimana.
Naoružavanje Hrvata i muslimana vršeno je i krađom oružja i municije iz fabrike „Igman“ u Konjicu. Prva krađa izvršena je decembra 1991. godine, druga – početkom februara 1992. godine, a treća – krajem februara ili početkom marta 1992. godine.
Ukradena je velika količina municije i više od hiljadu komada oružja lakšeg kalibra.
Jedan od glavnih organizatora krađe bio je Fehim Ćibo iz Konjica, koji je radio u fabrici kao oružar na poligonu.
Zločine nad Srbima vršili muslimani, Hrvati i mudžahedini
Nakon početka ratnih sukoba, muslimani i Hrvati u Konjicu organizovano su činili zločine nad Srbima usmjerene na uništenje srpskog naroda na tom području, a ubistva Srba vršena su naročito u maju 1992. godine.
Prilikom napada na srpska sela Bradinu, Donje Selo, Blace i druga, pripadnici muslimanskih i hrvatskih vojnih jedinica masovno su ubijali Srbe koji nisu uspjeli da pobjegnu.
Na području cijele opštine Konjic nakon početka posljednjeg rata Srbi su ubijani tamo gdje su se zatekli, a mnogi su deportovani u logore „Čelebići“ i „Musala“, gdje su izlagani ponižavanju i teškom psihičkom i fizičkom mučenju, što se često završavalo smrtnim ishodom.
Ubijani su i starci, žene, djeca, bolesni i iznemogli. Neki Srbi, civili, ubijani su klanjem, kao u vrijeme genocida u Drugom svjetskom ratu.
U zločinima nad Srbima učestvovali su i mudžahedini iz islamskih zemalja koji su bili u sastavu muslimanskih vojnih jedinica.
Uprkos podacima o masovnim zločinima koji imaju karakter genocida nad Srbima na području Konjica, postupak pred Haškim tribunalom ograničio se samo na četiri izvršioca zločina – Zejnil Delalić, Zdravko Mucić Pavo, Hazim Delić i Esad Landžo zvani Zenga, i to samo za ubistvo 13 Srba u jednom logoru.
Osam nalogodavaca, 171 izvršilac zločina i 174 srpske žrtve
Kao glavni naredbodavci ubistava, progona i etničkog čišćenja Srba na području Konjica u izvještajima brojnih srpskih udruženja koja se bave istraživanjem ratnih zločina navode se Rusmir Hadžihuseinović, ljekar urolog, predsjednik SDA u Konjicu i predsjednik te opštine, Jasmin Guska, veterinar, prvi sekretar SDA Konjic i šef policije, Safet Ćibo, ljekar ortoped, Zejnel Delalić – privatni preduzetnik koji je živio u NJemačkoj i Austriji, komandant muslimanske vojske i jedan od glavnih sponzora SDA.
Na ovoj listi nalaze se i Zdravko Mucić, upravnik logora Čelebići i logora u sportskoj dvorani „Musala“ u Konjicu od 29. maja 1992. do 18. novembra 1992. godine, Hazem Delić, zamjenik upravnika logora „Čelebići“ i sportske dvorane „Musala“ u Konjicu, gdje je poslije odlaska Mucića postao komadant logora, ali i glavni naredbodavac i izvršilac mnogih ubistava i mučenja zatvorenika.
Na listi su i Ismet Hebibović zvani Broćeta, komandant logora „Musala“, te Esad Gačić, upravnik tog logora 1994-1995. godine.
Tri paklena dana za Srbe u Bradini
Njegovo visokopreosveštenstvo mitropolit zahumsko-hercegovački Dimitrije sa sveštenstvom, služiće u ponedjeljak, 25. maja, u Hramu Vaznesenja Gospodnjeg u Bradini Svetu arhijerejsku liturgiju.
Nakon liturgije koja počinje u 10.00 časova, biće služen parastos u znak sjećanja na strašni dan prije 34 godine kada su zločinci iz redova muslimanskih i hrvatskih snaga spalili ovo i okolna sela i kada su zločinci na najbrutalniji način ubili 48 srpskih civila, ostale protjerali i odveli u logore, a hram Vaznesenja Gospodnjeg zapalili i srušili.
Poslije pomena i polaganja vijenaca na spomen-obilježje srpskim žrtvama otadžbinskog rata u BiH, koji se nalazi u porti, u sali pored hrama biće organizovan ručak za sve učesnike ovog duhovnog i memorijalnog događaja.
Za tri dana, od 25. do 27. maja 1992. godine, bošnjački i hrvatski zločinci bacili su 26 tijela u jamu ispred pravoslavnog hrama u Bradini. U logorima su živote izgubila još 22 srpska civila, a za pet lica se i dalje traga.
Među 48 ubijenih Srba u Bradini najviše je članova iz porodice Kuljanin, a stradali su i Vujičići, Mrkajići, Žuže, Kureši, Gligorevići, Koprivice, Draganići i Živaci.
Preostalo srpsko stanovništvo protjerano je sa svojih ognjišta, njihova pokretna imovina je opljačkana, a kuće i crkva zapaljeni. Prije rata, u Bradini je bilo 280 srpskih kuća sa oko 1.200 stanovnika.
